Boomer, isoleren doe je beter goed

Technologische Adviseerdienst ‘Duurzame uitvoeringstechnieken voor daken en lichte buitenwanden.

12-09-07

Technologische Adviseerdienst ‘Duurzame uitvoeringstechnieken voor daken en lichte buitenwanden’

BRON: WTCB

1. Context

Technology watchDe bouwsector evolueert langzaam maar zeker in de richting van duurzaam bouwen. Zo worden de thermische eisen die aan bouwwerken gesteld worden steeds strenger. Binnenkort wordt in Vlaanderen de EPR (Energieprestatieregelgeving) van kracht. Hoe men binnen de Vlaamse context kan komen tot de concrete en algemene realisatie van duurzame en energiezuinige woningen is op dit ogenblik echter niet steeds duidelijk.

Het ontwerp en de uitvoering van daken en gevels bepalen in grote mate de duurzaamheid en het energieverbruik van het gebouw als geheel (het dak en de buitenwanden zijn immers elk verantwoordelijk voor ongeveer 25 % van de warmteverliezen van een gebouw).

Het gebruik van lichte bouwcomponenten (bijvoorbeeld in hout) biedt enorme voordelen bij de uitvoering van duurzame daken en gevels : ze bieden veel ruimte voor isolatie, ze bestaan uit een natuurlijke en onuitputtelijke grondstof, ze vergen weinig energie, …

De luchtdichtheid van het gebouw is van cruciaal belang om de vooropgestelde thermische-isolatieprestaties te bereiken en om het ontstaan van vochtproblemen te vermijden. Ook voor de aspecten brandveiligheid, akoestische isolatie en thermisch comfort is het noodzakelijk om de luchtdichtheid te waarborgen. Verschillende recente realisaties tonen aan dat dit in de praktijk en met de huidige bouwtechnieken echter zeer moeilijk is.

Om deze reden zien bouwbedrijven zich tegenwoordig vaak genoodzaakt te zoeken naar innovatieve oplossingen, wat het ontwerpen en bouwen een stuk complexer maakt. Wanneer men zijn toevlucht zoekt tot innoverende methoden, wordt men immers meteen geconfronteerd met lacunes in de kennis en de ervaring. Omwille van hun bescheiden omvang kunnen de meeste bouwondernemingen niet individueel investeren in het verzamelen en synthetiseren van de beschikbare kennis, terwijl tal van concrete vragen zich opdringen (onder andere met betrekking tot de windweerstand, de duurzaamheid, de brandveiligheid, de hygrothermisch correcte opbouw, …). Doordat de beschikbare informatie en de normalisatie voortdurend evolueren, is er bovendien vaak geen normatief kader voorhanden voor de nieuwe oplossingen. Het is dan ook niet altijd eenvoudig opdrachtgevers en controlebureaus te overtuigen hiervan gebruik te maken.

De bedrijven die betrokken zijn bij de constructie van daken en gevels zijn momenteel dikwijls op zoek naar nuttige informatie omtrent de concrete realisatie van de luchtdichtheid van lichte bouwcomponenten, evenals naar advies omtrent hoogwaardig isoleren en pragmatisch duurzaam bouwen. Er is bovendien nood aan praktische kennis – op maat van het bedrijf – over de nieuwe normen en reglementeringen en hun impact op de bouwpraktijk.

In het buitenland werden reeds tal van innoverende producten en technieken ontwikkeld die geleidelijk aan ook de Belgische markt binnendringen. Om de Vlaamse economie te ondersteunen binnen deze context van groeiende internationalisering en om het grote innovatiepotentieel van de Vlaamse bedrijven ten volle te benutten, werd de Technologische Adviseerdienst (TAD) ‘Duurzame uitvoeringstechnieken voor daken en lichte buitenwanden’ opgericht met de steun van het IWT (Instituut voor de aanmoediging van Innovatie door Wetenschap en Technologie in Vlaanderen). Het is immers algemeen geweten dat innovatie de sleutel is tot economische groei. Het gaat hierbij niet enkel om de ontwikkeling van nieuwe, innoverende producten, maar ook om innovatieve systemen, concepten of processen.

Bij hun streven naar innovatie kunnen de bouwbedrijven gebruik maken van hun eigen middelen. Ze kunnen zich echter ook richten tot de overheid die een heel gamma van subsidies, renteloze leningen, … ter beschikking stelt. De technologische adviseurs van deze TAD kunnen de betrokken bouwbedrijven daarbij met raad en daad bijstaan. Innovatie is immers geen doel op zich. Het is veeleer een uitstekend middel om vooruitgang te boeken en om de concurrentiepositie van de Vlaamse bedrijven te verbeteren.

2. Doelstellingen

Een Technologische Adviseerdienst (TAD) heeft als voornaamste doel de bedrijven uit een specifieke sector op de hoogte te houden over de meest recente ontwikkelingen in hun vakgebied, zodat ze hun concurrentiepositie kunnen handhaven en verbeteren. De TAD stimuleert de KMO ook om zelf tot innovatie over te gaan.

De TAD ‘Duurzame uitvoeringstechnieken voor daken en lichte buitenwanden’ wordt gesubsidieerd door het Vlaamse Gewest (via het IWT) en stelt zich tot doel om – door advies over en valorisatie van recente onderzoeksresultaten – de innovatieprocessen op dit gebied sneller en grondiger te laten verlopen. De adviezen die geboden worden aan de ondernemingen moeten leiden tot een betere kennis van de mogelijkheden en beperkingen van de (sinds kort) op de markt aangeboden producten, systemen en technieken en tot de verdere ontwikkeling ervan. Dit komt de kwaliteit en de duurzaamheid van de tussenkomsten van de betrokken bedrijven uiteraard ten goede.

Op langere termijn wil de TAD met haar activiteiten de volgende doelstellingen bereiken :

  * een stimulatie van de economische groei van de bedrijven uit de betrokken sector : dit zou zich moeten uiten door een stijging van het aantal bedrijven die op een kwalitatieve manier isolatie kunnen plaatsen en de luchtdichtheid van lichte bouwcomponenten kunnen verwezenlijken (nu nog quasi onbestaande in Vlaanderen)
  * een verbetering van de effectieve thermische en energetische prestaties van gebouwen en een daling van het energieverbruik. Hiertoe ondersteunt de TAD de Vlaamse, Federale en Europese REG-beleidsdoelstellingen en ijvert ze voor een grotere bijdrage van de bouwsector aan de toepassing van het Kyoto-verdrag)
  * een daling van het aantal vochtproblemen in daken en lichte gevels
  * een versnelde bewustwording bij de betrokken bedrijven van de economische noodzaak om te komen tot duurzame en energiezuinige woningen. Door het stimuleren van concrete en pragmatische acties op dit gebied wil de TAD zijn steentje bijdragen tot de algemene aanvaarding en toepassing van het duurzaamheidscriterium (zoals reeds het geval is voor enkele andere criteria zoals de akoestische isolatie of de brandveiligheid).

3. Activiteiten van de TAD

3.1 Algemeen kader

De TAD ‘Duurzame uitvoeringstechnieken voor daken en lichte buitenwanden’ ijvert voor het in de praktijk brengen van de concepten ‘duurzame technologische ontwikkeling’ en ‘hoogwaardige thermische isolatie’ bij daken en lichte buitenwanden binnen de Vlaamse bouwsector. De praktische realisatie van de luchtdichtheid van lichte bouwcomponenten is in deze context een zeer belangrijk gegeven.

Daarnaast verleent de TAD zijn actieve medewerking aan een aantal innoverende projecten op het gebied van hellende daken (nieuwe types lucht- en dampschermen, het ‘sarkingdak’, ...), platte daken (groendaken, nieuwe types dichtingsmembranen en bevestigingstechnieken, ...) en de integratie van zonne-energietechnieken in daken en gevels (fotovaltaïsche cellen, zonnecollectoren, …).

3.2 Werkwijze

Om de hiervoor geformuleerde doelstellingen te realiseren, gaan de Technologische Adviseurs als volgt tewerk :

  1. 1. ze starten met de verzameling van actuele informatie met betrekking tot innovaties binnen de sector en onderzoeken het innovatieve karakter en de prestaties ervan (dit wordt ook aangeduid als technology watch of technologiewacht)
  2. 2. vervolgens gaan ze over tot een objectieve en kritische studie en tot een praktijkgerichte synthese van deze informatie
  3. 3. daarna wordt deze informatie onder de doelgroep verspreid
  4. 4. tenslotte stimuleren en begeleiden ze de betrokken bedrijven bij de toepassing en de verdere ontwikkeling van deze innovatieve producten, systemen en technieken.

De TAD is dus voortdurend op zoek naar innovaties binnen de sector en rapporteert deze op een zo ruim mogelijke schaal, om zo goed mogelijk in te spelen op de noden van de sector. Hiertoe hebben de medewerkers van de TAD regelmatig contact met de voornaamste actoren uit het bouwgebeuren :

  * de ontwerpers (architecten en studiebureaus) : zij worden gestimuleerd om de bestaande innovaties te integreren in hun ontwerpen en deze voor te schrijven in hun lastenboeken
  * de industriëlen (producenten, invoerders) : zij worden aangespoord om te investeren in innoverende en performante technologieën
  * de bouwondernemingen : zij worden begeleid bij de toepassing van innovaties en aangemoedigd om zelf te innoveren.

Via eigen WTCB-onderzoek en contacten met onderzoeksinstellingen uit binnen- en buitenland kan de technologische adviseerdienst de bouwbedrijven snel en accuraat wegwijs maken in het doolhof van de – vaak erg gefragmenteerde – actuele kennis en normalisatie. De technologische adviseurs vertalen de beschikbare onderzoeksresultaten naar de praktijk en vormen zo een onontbeerlijke schakel tussen de activiteiten in het laboratorium en op de bouwplaats.

De TAD ‘Duurzame uitvoeringstechnieken voor daken en lichte buitenwanden’ werkt nauw samen met de andere diensten van het WTCB zoals de afdeling Technisch Advies, de verschillende laboratoria (o.a. het laboratorium ‘Isolatie- en dichtingsmaterialen’), de andere TAD (zoals ‘Nieuwe uitvoeringstechnieken in schrijnwerk’ en ‘Bouwakoestiek’), de afdeling Technische Goedkeuring en de Cel Octrooien. Er is ook regelmatig overleg en uitwisseling met andere instellingen of organisaties die op hetzelfde terrein werkzaam zijn, maar andere prioriteiten hebben (bv. netwerking rond het concept ‘passieve huizen’, promoten van het concept ‘duurzaam bouwen’ in het algemeen, …).

3.3 Concrete acties

De medewerkers van de TAD voorzien elk bedrijf uit de doelgroep van gepersonaliseerd eerstelijnsadvies. Dit advies wordt zowel schriftelijk als telefonisch verstrekt. Desgewenst kunnen de adviseurs van de TAD het bedrijf of de bouwplaats zelfs komen bezoeken. Samen met alle betrokken partners en – indien nodig – externe experten wordt naar de meest geschikte oplossing gezocht voor de vastgestelde problemen.

De medewerkers van de TAD kunnen eveneens nagaan of de innoverende stappen die door het bedrijf ondernomen worden in aanmerking komen voor de bestaande steunmaatregelen. Indien het bedrijf aan de hand daarvan daadwerkelijk overgaat tot het indienen van een steunaanvraag, kunnen onze adviseurs hierbij begeleiding bieden en zoeken naar de juiste partners om het welslagen van het project te waarborgen.

Hierna geven we een beknopt overzicht van de activiteiten van de TAD :

  * verstrekken van telefonische of schriftelijke technologische adviezen
  * geven van advies tijdens bezoeken op de bouwplaats of in het bedrijf
  * begeleiden van GTA-projecten (Grondige Technologische Adviezen)
  * opstellen van publicaties
  * verspreiden van actuele informatie via het Internet (zie hieronder)
  * verlenen van actieve medewerking aan cursussen en conferenties
  * geven van opleidingen op maat van het bedrijf (zowel in het bedrijf als op de bouwplaats)
  * opstellen van bouwrichtlijnen of medewerking hieraan (o.a. update van de STS 23)
  * deelname aan verschillende nationale en internationale werkgroepen (o.a. COST E29)
  * begeleiden van bedrijven bij het zoeken naar en aanvragen van financiële steun voor hun innovatieprojecten (KMO-innovatiestudies type I, II en III, onderzoeksprojecten, …)
  * begeleiden van bedrijven bij het zoeken naar mogelijke partners in het kader van hun innovatieprojecten (in binnen- en buitenland).

4. Doelgroep

De doelgroep van deze TAD bestaat uit jonge en dynamische bedrijven (grotendeels KMO) met een groot groeipotentieel : ontwerpers en uitvoerders van daken en lichte buitenwanden (aannemers van dakwerken – met inbegrip van metalen daken–, dichtingswerken, timmerwerken, houtsysteembouw, isolatiewerken, luchtdichtingswerken en aanverwante sectoren), evenals de fabrikanten van producten en systemen voor deze bouwcomponenten.

Indien uw bedrijf tot deze doelgroep behoort en u concrete en praktijkgerichte informatie wenst te verkrijgen over duurzame bouwtechnieken, aarzel dan niet om een beroep te doen op deze TAD. Ze is er voor u.

 

Contact:

F. Dobbels
K. De Cuyper

WTCB - CSTC - BBRI
Lozenberg 7
1932 Sint-Stevens-Woluwe
Tel: +32 2 716 42 11
Fax: +32 2 725 32 12
http://www.wtcb.be/
.

Dit artikel werd geschreven in productnieuws